 |
Het is weer januari en dat betekent dat de decemberkilo’s moeten worden geloosd. |
De mensen beginnen weer met lijnen en de sportscholen raken weer overvol. Ik kwam laatst iemand tegen die krampachtig elke gegeten calorie in de smartphone invoerde. Ik dacht dat de meeste mensen inmiddels wel zouden weten dat het tellen van alleen calorieën achterhaald is.
Wat is een calorie of joule?
Een calorie is de hoeveelheid energie die nodig is om 1 gram water met één graad Celsius te verwarmen. Omdat dit erg weinig is,
rekenen we meestal in kilocalorie, afgekort kcal. Eigenlijk is deze eenheid verouderd.
Tegenwoordig drukken we energie uit in joules. Een joule is de energie die nodig is om een object te verplaatsen met een kracht van 1 newton over een afstand van 1 meter. Je kunt deze waarden gemakkelijk omrekenen, want 1 calorie staat gelijk aan 4,1868 joules.
Zijn calorieën allesbepalend?
Wie meer calorieën binnenkrijgt dan verbrandt, wordt dikker. Daarover bestaat geen twijfel. Toch kunnen mensen door diëten op termijn juist dikker worden. Een crashdieet waarbij de hoeveelheid calorieën sterk wordt beperkt, kan op termijn het metabolisme verlagen, zelfs maanden na het dieet.
Dit kan voor gewichtstoename zorgen. Op dieet zijn is meestal niet leuk en een kwestie van volhouden. Daarom is het raadzamer om een gezonde levensstijl te ontwikkelen die in balans is, waarbij er ruimte is om af en toe iets te eten dat minder gezond is.
Een andere reden waarom calorieën niet allesbepalend zijn, is dat vezels en vetten de maaglediging vertragen, waardoor iemand langer verzadigd is en minder snel neigt naar tussendoortjes.
Ook eiwitten kunnen zorgen voor de aanmaak van extra verzadigingshormonen. Hormonen zoals leptine, CCK (Cholecystokinine) en PYY (peptide YY) kunnen het hongergevoel remmen en zorgen daarmee voor een verzadigingsgevoel.
Stel je maar eens voor wat er gebeurt als je 100 kcal tot je neemt via cola of een ei. Het ei zal waarschijnlijk meer verzadigen dan de cola. Een recent Nederlands onderzoek bevestigde deze stelling.
De verhouding van macronutriënten
De verhouding tussen de macronutriënten wordt uitgedrukt in procenten van de energie-inname. Het reguliere advies is om 30% van de energie uit vetten te halen, 20% uit eiwitten en 50% uit koolhydraten.
Er kunnen grote individuele verschillen zijn, al naar gelang de leeftijd, levensstijl, het geslacht en de genetische aanleg. Een sporter of iemand met een zeer actieve baan heeft meer koolhydraten nodig dan iemand met een zittend beroep zoals een kantoorbaan.
De afgelopen week nam arts William Cortvriendt van het tv-programma 'Hoe word ik 100' contact met mij op. Naar eigen zeggen heeft hij de code gekraakt over hoe we duurzaam een gezond gewicht kunnen hebben.
Volgens hem verkondigen dieetgoeroes en verkopers van dieetproducten al tientallen jaren grove onjuistheden over de oorzaken van overgewicht en hoe we kunnen afvallen. Zelfs de officiële gezondheidsinstanties, artsen en diëtisten maken zich hier schuldig aan.
Hun advies ‘meer bewegen en minder eten’ faalt in nagenoeg 100% van de gevallen en is de grootste medische misser ooit. Overgewicht en obesitas waarschuwen voor het ontstaan van ziekten zoals diabetes, hart- en vaatziekten, gewrichtsaandoeningen, dementie en kanker. Het is daarom zaak om tijdig in te grijpen.
Een gezonde groet,
Juglen Zwaan