 |
Alles over fysiotherapie en artrose: van symptomenbestrijder naar probleemoplosser. |
Bij de behandeling van artrose kan de fysiotherapeut een belangrijke rol spelen. De slijtage van de gewrichten kan hij niet terugdraaien. Hij kan je wel leren om op een verantwoorde manier te bewegen én een juiste lichaamshouding aan te nemen.
Daardoor worden je spieren sterker en het aangetaste gewricht wordt ontlast. Zo helpt de fysiotherapeut om de pijn te verminderen en de beweeglijkheid te verbeteren.
Wat is artrose?
Naar schatting 20 procent van de Nederlanders van vijftig jaar of ouder heeft last van artrose. Deze slijtage van het kraakbeen is het gevolg van alledaagse belasting van de gewrichten. Daardoor wordt dit elastische weefsel geleidelijk zachter en dunner.
Na verloop van tijd gaat het kraakbeen afbrokkelen. Dat is het moment dat je gaat merken dat je gewrichten beginnen te slijten. Je kunt ze niet meer zo soepel bewegen en er kan pijn ontstaan als gevolg van ontstekingen.
Bij iedereen kan bij het klimmen van de jaren kraakbeenslijtage ontstaan. Het risico is het grootst bij overgewicht, overbelasting van de gewrichten, te weinig lichaamsbeweging, te intensief sporten en een verkeerde lichaamshouding.
Het kraakbeen dat eenmaal verdwenen is, groeit niet meer terug. Je zult dus anders met je gewrichten moeten leren omgaan om de gevolgen van artrose voor je bewegingsvrijheid zoveel mogelijk te beperken. Daarom kan je huisarts je doorverwijzen naar een fysiotherapeut.
Wat is de rol van de fysiotherapeut?
Die is de laatste tien jaar drastisch veranderd. Vroeger was de fysiotherapeut vooral gericht op het verminderen van de symptomen van artrose, zoals zwelling, pijn en stijfheid. De behandeling bestond uit massage, warmtepakkingen, elektrotherapie, koelen of klassieke oefentherapie.
Eind vorige eeuw begon er binnen de fysiotherapie een andere wind te waaien. De pijlen werden minder gericht op het bestrijden van de symptomen, maar meer op het oplossen van problemen die mensen met artrose dagelijks ondervinden.
Daarom ligt tegenwoordig de nadruk bij de fysiotherapeut op oefentherapie en coaching. Hij zal zich meer concentreren op het aanleren van een actieve levensstijl, juiste lichaamshouding, verantwoord bewegingspatroon en het opbouwen van een goede conditie.
Daarnaast geeft hij oefeningen, voorlichting en advies. De fysiotherapeut leert de patiënt wat de beste manier is om met een loopprobleem als gevolg van artrose om te gaan. Bijvoorbeeld als je geen trappen meer kunt lopen.
De fysiotherapeut gaat je technieken leren en oefeningen geven, waardoor je wel de treden op en af kunt. Dit past in de lijn van de nieuwe visie binnen de fysiotherapie: artrose kan niet behandeld worden, maar we behandelen wél de gevolgen die de patiënten van deze gewrichtsaandoening ondervinden. Dit moet leiden tot minder hinder bij je dagelijkse bezigheden.
Oefentherapie bij artrose
Er is voldoende bewijs dat oefentherapie helpt om de pijn te verminderen en de beweeglijkheid van de gewrichten te verbeteren. De fysiotherapeut zal oefeningen met je doen om de spieren te versterken. Daardoor krijgt het door artrose aangetaste gewricht meer steun, zodat het gewricht zelf meer ontlast wordt.
Bovendien zorgen sterke en soepele spieren ervoor dat het gewricht beter bewogen kan worden. Ook zal de fysiotherapeut oefeningen met je doen om de spiercoördinatie te verbeteren.
Hij kan eveneens kiezen voor algemene oefentherapie. Daarbij gaat het vooral om conditie op te bouwen door inspanning. Meestal gaat het om fietsen of lopen. Wanneer je te zwaar bent, zal de fysiotherapeute je adviezen geven om overgewicht te verliezen. Dit helpt om de druk op je gewrichten te verminderen.
En dan toch naar de orthopeed
Bij beginnende en gevorderde artrose kan de fysiotherapeut dus nog veel doen om de gevolgen van de gewrichtsslijtage draaglijk te maken. Met oefeningen en adviezen helpt hij om de pijn te verminderen en de soepelheid van de gewrichten te verbeteren.
In het laatste stadium van artrose is echter het kraakbeen tussen de gewrichten volledig verdwenen. Er ontstaat dan bot-op-bot contact. Dit kan zeer pijnlijk zijn. De huisarts zal je dan doorsturen naar een orthopeed.
Als het gewricht grotendeels is versleten, zal de specialist een gewrichtsvervangende operatie voorstellen. Of simpeler gezegd: je kapotte heup of knie wordt vervangen door een kunstgewricht of prothese. Ook na zo’n operatie kan de fysiotherapeut een grote rol spelen in je herstel.
Fysiotherapie na knieprothese of heupprothese
Vrij snel na de operatie zal de fysiotherapeut zich aan je ziekenhuisbed melden. Hij neemt een aantal oefeningen met je door. Daarnaast bespreekt hij met je de dagelijkse routine in huis. Dus hoe je moet lopen, zitten en traplopen met de nieuwe heup of knie.
De eerste zes weken na de operatie loop je met elleboogkrukken. De fysiotherapeut zal dit met je oefenen. Meestal zal hij je adviseren om dagelijks meerdere korte wandelingen te maken. Dit ondersteunt het genezingsproces.
Als je een knieprothese hebt gekregen dan zal de arts bij je ontslag een verwijsbrief meegeven voor een fysiotherapeut aan huis. Bij een heupprothese is een behandeling door de fysiotherapeut meestal niet nodig.
Wordt fysiotherapie vergoed?
Heb je een basisverzekering? Dan wordt fysiotherapie slechts beperkt vergoed. Neem daarom altijd eerst contact op met je zorgverzekeraar wanneer je met je artrose-klachten naar een fysiotherapeut gaat.
Bovendien krijg je te maken met een verplicht eigen risico. Daarom hebben veel mensen een aanvullende verzekering met een uitgebreidere dekking voor de fysiotherapeut.
Bij een aanvullende verzekering geldt het eigen risico niet. Je kunt natuurlijk ook besluiten om de fysiotherapie zelf te betalen. Voor een reguliere behandeling betaal je een bedrag tussen de 28 en 40 euro.