cognitieve artikel Een voor bijna iedereen onzichtbaar symptoom van MS zijn cognitieve klachten.

Cognitie omvat alles wat met denken te maken heeft, overzicht hebben, kunnen plannen, nieuwe dingen kunnen leren, onthouden,
snelheid van informatieverwerking, etc. etc.

Ik heb hier veel last van. De reden dat ik niet meer kan werken en niet meer kan autorijden. In het dagelijkse leven het ook niet handig is. Als mijn man bijvoorbeeld in het voorbijlopen iets aan me vraagt of vertelt, kleine kans dat ik kan onthouden wat hij heeft gezegd of dat ik er adequaat op kan reageren.

Informatie komt vertraagd of niet binnen. Vandaar mijn vergelijking met de Slankie reclame, Informatie die niet binnen komt, kun je ook niet onthouden. Binnenkomende informatie wordt niet goed verwerkt.

Collega MS-ers hebben zo hun eigen omschrijving voor dit fenomeen:

- Als ik midden in een zin niet op een woord kan komen dan 'hang ik vast'. Verder hoor ik van mijn vriend dat ik heel vaak hetzelfde vraag,
  ik kan me dan echt niet herinneren dat ik iets al eerder gevraagd heb.

- De 'hal' waar alles binnenkomt, is dan te vol en er is geen ruimte voor opslag.

- Heel herkenbaar. Ik heb dan de neiging om de woorden te omschrijven.

- Ik heb een soort van aanloop cq veel meer woorden nodig om iets te vertellen.

- Mijn hersenen zijn net een Zwitserse kaas. Vol met gaten... in geheugen, concentratievermogen en snelheid van denken.

- 's Avonds moet je mij niks vragen, ik kan zelfs niet nadenken, het denken stopt dan gewoon.

- Het is alsof mijn hersenen op slot zitten, er komt dan ook geen informatie meer binnen, ik voel me ook heel suf naar iemand kijken die
  aan het praten is, alsof diegene in het chinees praat of zo.

- Soms komt er een woord wat lispelend uit, regelmatig kom ik niet op een woord en geconcentreerd luisteren, lukt ook niet meer best.

- Ik heb daar ook veel last van... zo vervelend vind ik dat... simpele dingen en woorden zijn ineens een raadsel, pfffff.

- Ik vergeet alles nog erger dan een goudvis.

- Ik weet halverwege een zin niet meer wat ik wilde vertellen.

- Ik moet brieven vaak 3x lezen voor ik snap wat er staat.

Voor mij allemaal heel herkenbaar. Het kunnen denken stopt gewoon. Ik ben dan even helemaal blanco. Ik vergelijk het wel eens met 'Total system shut down'. Je kent dat wel van die films met die testosteronbommen van actiehelden die om de wereld te redden ergens inbreken en dat dan alle alarmbellen afgaan het systeem volledig shut down gaat.

Bij mij gaan er echter geen alarmbellen af, mijn brein stopt er gewoon even mee. Die Tom Cruise achtige types gooien er dan nog een schepje bovenop. Ze redden het mooie meisje cq de wereld. Tom kan nog onder het van-boven-naar-beneden dichtgaande hek ontsnappen. Ik kan vol tegen het hek aan. Ik moet dan noodgedwongen pas op de plaats nemen of op de plaats rust.

Ik klop dan wel eens op mijn hoofd: ‘hallo, is er iemand thuis?’, alsof mijn hersens met de noorderzon vertrokken zijn, zonder een bericht achter te laten. Rust is dan echt de enige optie. Die Tom Cruises van deze wereld hebben ook altijd zo’n echt six pack.

Die heb ik ook, maar dat pack is net onzichtbaar als dat mijn cognitieve klachten zijn. Mijn six pack wordt beschermd door, zoals de fysiotherapeute het omschreef, een warmhoudkussen. En met dat warmhoudkussen is er een linkje naar onderstaande Slankie reclame. Dat kussen mag wel een kussentje worden.

Zo was ik onlangs dus bij de fysiotherapeute. Ze wilde me een paar oefeningen uitleggen en voordoen. Ik moest daarbij drie dingen doen, tegelijkertijd. Ten eerste de oefeningen en ten tweede tellen en het liefst ook nog erbij praten. Helaas pindakaas. De oefening doen en erbij tellen bleek al teveel.

Ze keek me aan en zag mijn glazige blik. Ze stelde voor om alles maar even op te schrijven. Zo fijn een fysiotherapeute met verstand van MS. Ze zag heel goed aan me dat ik, qua concentratie, aan mijn taks zat.

Er is natuurlijk veel onderzoek naar gedaan. Er zijn diverse testen beschikbaar. Uit onderzoek is gebleken dat 'we' niet ons IQ verliezen maar dat we slechter zijn in het gebruik ervan. Door al die beschadigingen, wegomleidingen om zo maar te noemen, hebben onze hersens meer tijd nodig.

Een gezond mens maakt tijdens de spits gebruik van de vijf baans A2. Ik maak gebruik van de toeristische route, met openstaande brug. De hoeveelheid auto's, de binnenkomende informatie, is gelijk gebleven. Langzaam rijdend verkeer oftewel traagheid in denken. Het kwartje valt niet meer zo snel.

Je kunt het ook vergelijken met een verkeersinfarct. Er zijn van die dagen dat het verkeer helemaal vastloopt. Bijvoorbeeld bij regen of sneeuw. Er is dan geen doorkomen aan. Dat dus en dan met mijn hersens.

Slankie, wat er niet aan komt, hoeft er niet af
Ik geef eerlijk toe. Ik kan minder bewegen en sporten. Dan is het logisch om ook op de 'slanke' lijn te letten. Nu is die lijn van mij helaas al heel lang niet meer slank.

Helaas vind ik alles nog steeds even lekker en zwicht ik meer dan regelmatig voor dat lekkere aardbeiengebakje of die heerlijke chocoladereep. Aan dat warrige brein van mij kan ik weinig doen, maar aan die niet zo slanke of zeg maar geen lijn, dat heb ik toch echt in eigen hand.

Maar ja, die aardbeiengebakjes bij de Appie waren in de bonus. Dan kan ik ze gewoon echt niet laten liggen. Maar het goede nieuws is, mijn 3-wielfiets wordt volgende week geleverd. Dan kan ik in ieder geval de gebakjes er een soort van affietsen. En die Slankie smeerkaas vind ik echt niet lekker, sorry.